TCELS ลงพื้นที่เยี่ยมชมนวัตกรรมชุดตรวจคัดกรองโรคพยาธิใบไม้ในตับแบบรวดเร็ว (OV-ATK) พร้อมสนับสนุนและผลักดันให้เกิดการใช้ประโยชน์แก่ประชาชน ตามโนยบายกระทรวง อว.
03/12/2567
วันที่ 3 ธันวาคม 2567 ที่ผ่านมา ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น นพ.สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ กรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานบริการสาธารณสุข และประธานคณะกรรมการขับเคลื่อนนโยบายและขยายผลนวัตกรรมทางการแพทย์และสุขภาพไทยไปสู่ตลาดภาครัฐ ทพ.อรรถพร ลิ้มปัญญาเลิศ รองเลขาธิการ สปสช. ดร.จิตติ์พร ธรรมจินดา ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ หรือTCELS พร้อมด้วย ดร.ภก. ณรงค์ อาสายุทธ ผอ.สปสช. เขต 7 ลงพื้นที่รับฟังแนวทางการดำเนินงานและการผลิตชุดตรวจ OV-ATK และเยี่ยมชมการจัดบริการคัดกรองพยาธิใบไม้ในตับในกลุ่มเสี่ยงพื้นที่ จังหวัดขอนแก่น ซึ่งได้รับความร่วมมือจากภาคีเครือข่าย ทั้งสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์มะเร็งท่อน้ำดี โรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยนวัตกรรมในพื้นที่
โดยสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ได้บรรจุรายการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับด้วยปัสสาวะอยู่ในชุดสิทธิประโยชน์การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค ชุดตรวจพยาธิใบไม้ตับด้วยปัสสาวะ ซึ่งพัฒนาโดย มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ขึ้นบัญชีนวัตกรรมไทย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยมี บริษัท โอวี ไบโอเทค จำกัด ในฐานะผู้ผลิตและจัดจำหน่ายชุดตรวจพยาธิใบไม้ตับ ที่ช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงชุดตรวจได้ในราคาที่เหมาะสม ซึ่งจะทำให้ประชาชนห่างไกลจากพยาธิใบไม้ตับ อันเป็นปัจจัยเสี่ยงที่จะนำไปสู่การเกิดโรคมะเร็งท่อน้ำดี
ชุดตรวจคัดกรองโรคพยาธิใบไม้ในตับแบบรวดเร็ว (OV-ATK) เป็นนวัตกรรมที่ทีมนักวิจัยจากสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี ร่วมกับมหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้คิดค้นและพัฒนาการตรวจวินิจฉัยพยาธิใบไม้ตับ ด้วยนวัตกรรมตัวตรวจจับจำเพาะหรือโมโนโคลนอลแอนติบอดี (monoclonal antibody) ที่มีความจำเพาะต่อพยาธิใบไม้ตับ และเป็นสารตรวจจับสิ่งคัดหลั่ง หรือแอนติเจนของพยาธิใบไม้ตับในปัสสาวะ ซึ่งเป็นการพัฒนาต่อยอดจากการตรวจวิธี ELISA ให้ใช้งานได้ง่าย และสะดวก โดยสามารถลดระยะเวลาการรอผลเหลือเพียง 10 นาที
ทั้งนี้ การตรวจพยาธิใบไม้ตับด้วยปัสสาวะ เป็นการคิดค้นและพัฒนาวิธีการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับให้มีความสะดวก รวดเร็ว เพื่อให้ผู้มีภาวะเสี่ยงสามารถเข้ารับการรักษาได้ทันเวลาก่อนที่อาการจะลุกลามกลายเป็นมะเร็งท่อน้ำดี โดยเดิมทีการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับ จะต้องทำการตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่ของพยาธิและมีต้นทุนเฉลี่ยประมาณ 200 บาท/ครั้ง และใช้ระยะเวลารอผลตรวจ 15-30 นาที แต่ด้วยชุดตรวจนี้จะมีรูปแบบที่ง่ายและสะดวกคล้ายกับวิธีตรวจหาเชื้อโควิดด้วย Antigen Test Kit (ATK) โดยการนำตัวอย่างปัสสาวะมาผสมกับน้ำยาเคมีที่เตรียมไว้แล้วหยดลงบนชุดตรวจ ใช้เวลาประมาณ 10 นาทีก็สามารถทราบผลการตรวจได้ อีกทั้ง ค่าใช้จ่ายในการตรวจต่ำกว่าการตรวจอุจจาระ ซึ่งคณะกรรมการ สปสช. มีมติเพิ่มรายการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับและโรคมะเร็งท่อน้ำดี ให้อยู่ในสิทธิประโยชน์ในระบบบัตรทอง
TCELS ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ให้การสนับสนุนทุนแก่มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในการดำเนินโครงการมหกรรมการรณรงค์ เพื่อหยุดยั้งปัญหาพยาธิใบไม้ในตับและป้องกันการเกิดมะเร็งท่อน้ำดีในประชาชนกลุ่มเสี่ยง รวมถึงพัฒนาให้เกิดโปรแกรมการศึกษาและส่งเสริมให้ชุดตรวจคัดกรองโรคพยาธิใบไม้ตับแบบรวดเร็ว (OV-ATK Kit) ได้รับการยอมรับ และเข้าสู่ระบบ สปสช. เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ประโยชน์อย่างเท่าเทียมและทั่วถึง ตลอดจนหยุดยั้งปัญหาพยาธิใบไม้ในตับและป้องกันการเกิดมะเร็งท่อน้ำดีในประชาชนกลุ่มเสี่ยง คู่ขนานไปกับการให้บริการตรวจคัดกรองภายใต้สิทธิ สปสช. เพื่อเป็นการสร้างความตระหนักเรื่องการดูแลสุขภาพตับ โดยใช้ชุดตรวจอย่างง่ายและการรับยารักษา เพื่อช่วยลดปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับอย่างยั่งยืน
#TCELS #สปสช #กระทรวงอว #OVatk